Zie jij je emoties als obstakels of als kracht? 3 tips!

Zeven jaar geleden ging ik met mijn toenmalige vriend, beste vriendin en haar vriend op vakantie. We reden naar het idyllische Franse badplaatsje Boulogne-sur-mer en daarna door naar Londen. Het was een gezellige vakantie. We speelden midgetgolf, lagen op het strand, aten croissants en de kluns in mij maakte krassen op de auto van mijn ex, terwijl hij me 2 seconden daarvoor nog waarschuwde voor de hoge stoeprand. Mijn vriendin plaagt me daar nu nog steeds mee. Terecht. Tijdens onze laatste dag in Londen doken we moe maar enthousiast de Primark in. Shoppen bij deze keten voelde toen nog als een uitje, omdat je de winkel in Nederland alleen in de Randstad kon vinden (en ik nog niet nadacht over duurzaamheid). Vol verwachting schuifelde ik langs de rekken en gooide ik item na item in zo’n grote Primark-tas die je bij de ingang kan pakken. Al snel puilde mijn tas uit. Toen ik dit zag, realiseerde ik me dat ik al die tops, rokken en broeken moest gaan passen en dan ook nog moest kiezen welke items ik wilde kopen. En dat ik nog een paar verdiepingen te gaan had. Mijn hoofd ontplofte, het zweet brak me uit en ik voelde tranen opkomen. Ik liet mijn volle tas midden in de winkel vallen en rende naar buiten. Daar heb ik een kwartier zitten huilen.

Jarenlang schaamde ik me dood voor deze ‘heftige’ reactie. Het was voor mij de ultieme uiting van mijn allergrootste onzekerheid. Het stukje van mij dat ik altijd probeerde te verbergen: mijn gevoeligheid. Al van kinds af aan zag ik mezelf als emotioneel labiel, een weekdier, een zwakkeling, een aansteller. Als een fragiel kaartenhuis dat bij een briesje al compleet in elkaar zou storten.

Tot ik dit boek las over hooggevoeligheid. Ik ben niet per se voorstander van zulke labels; ze zeggen per definitie dat je afwijkt van een zogenaamde standaard, terwijl we allemaal anders zijn en dat ons in mijn ogen juist mooi maakt. Toch leerde dit boek me veel over mijn emoties en vond ik bizar veel herkenning en begrip. Sindsdien omarm ik mijn gevoelens elke dag meer en leer ik er steeds beter mee omgaan. Sterker nog, ik zie ze nu als mijn grootste kracht.

Deze fijne emotie-mindset levert me vier dingen op. Ik verval minder in nare patronen om mijn gevoelens weg te drukken. Denk aan overeten, onnodig spullen kopen en continu keihard werken. Ook durf ik vaker buiten mijn comfortzone te gaan en kan ik meer genieten van positieve gevoelens. En last but not least: ik maak betere keuzes die echt bij mij passen.

In deze blog geef ik 3 tips om angst voor emoties los te laten en ze juist als kracht te gebruiken. Maar ik vertel je eerst over de functie van emoties, waarom we ze vaak wegdrukken en wat de gevolgen zijn.

Wat is de functie van emoties?

Emoties werden duizenden jaren geleden onderdeel van ons lichamelijke systeem, omdat ze ons helpen overleven. Zonder emoties waren wij als menselijk ras al lang uitgestorven.

Je kan ze zien als een kompas. Als een navigatiesysteem dat jou helpt om goed te reageren op de wereld om je heen. Angst en pijn waarschuwen je bijvoorbeeld direct voor gevaar. Ze stimuleren je om te vechten of vluchten. Ook fijne emoties – zoals blijdschap en trots – beschermen je tegen dreiging, maar dan indirect. Deze gevoelens motiveren je namelijk om jezelf te ontwikkelen, om nieuwe gedachten en gedrag te verkennen: ‘Hé dit voelt fijn, dit ga ik vaker doen!’. Die groei van kennis en skills helpt je in de toekomst weer om jezelf nog beter te weren tegen gevaar.

Je emoties spelen ook een belangrijke rol bij sociale binding. Als jij verdrietig bent, is dit bijvoorbeeld een signaal voor je omgeving om je te troosten en knuffelen, wat jullie band versterkt. En als je oogcontact maakt en lacht, is dit een uitnodiging om een praatje met je te maken. Ook hier draait het uiteindelijk weer om overleving: met een kudde om je heen ben je namelijk een stuk sterker.

Overleven? Ik wil gewoon blij zijn!

Nu denk je misschien: ‘Overleven? Ik ben helemaal niet bezig met overleven. Ik wil me gewoon fijn voelen, daarom wil ik blij zijn en connecten met anderen’. Deze gedachte snap ik. Daarom vertel ik kort over het ontstaan van je gedrag voordat ik uitleg hoe we met onze emoties omgaan.

Je simpelweg fijn willen voelen is zeker een belangrijke drijfveer voor veel van je gedrag. Maar wel omdat het je uiteindelijk helpt om te overleven. Denk weer aan hoe positieve gevoelens ons stimuleren om te blijven ontwikkelen en hoe dit ons sterker maakt. Zonder het continue verlangen naar een fijn(er) gevoel zouden we niet in beweging komen. Dan zouden we geen doelen stellen en waren we als ras al lang uitgestorven. Ik weet dat deze verklaring heel a-romantisch klinkt, bijna alsof we robots zijn. Toch zijn onze hersenen geprogrammeerd om ons te laten overleven en niet om ons gelukkig te maken. Overleven is en blijft onze endgame.

Dat jij dit niet direct merkt (‘Ik ga eens even lekker overleven vandaag’), is trouwens omdat wij mensen veel minder rationeel zijn dan we denken. Ongeveer 90% (!) van ons gedrag verloopt onbewust. Het komt voort uit eeuwenoude patronen die opgeslagen zijn in onze hersenen en getriggerd worden door onze omgeving.

Terug naar emoties.

Door onze emoties te negeren geven we ze juist macht

Onze emoties zijn van oorsprong dus een betrouwbare raadgever. Ze vertellen ons wat goed voor ons is en wat juist niet. Toch luisteren we nauwelijks naar ze. Sterker nog, we zien onze gevoelens meestal als obstakel en drukken ze weg. Dit doen we met allerlei ongezonde, copingmechanismen (gedrag dat je vertoont om te dealen met mentale problemen): alcohol drinken, slecht eten, gamen, onnodig spullen kopen en ga zo maar door. Deze zogenaamde oplossingen verdoven ons. Ze zorgen ervoor dat we niet hoeven te dealen met gevoelens als verdriet en leegte. Dat we ons weer even lekker voelen. Even. Want deze quick fixes zijn niet bepaald houdbaar. We hebben er telkens meer van nodig om weer een nieuw shotje dopamine – het gelukshormoon – te krijgen.

Zie je de paradox hier?

Hoe harder we proberen om onze emoties en hun boodschap te negeren, hoe meer macht ze over ons krijgen. Gevoelens zijn onvermijdelijk, ze helpen ons functioneren en horen bij het mens zijn. Als je ze koste wat het kost wil vermijden, moet je je continu in bochten wringen. Je doet dan niet wat je het liefste wil, maar wat zorgt voor zo min mogelijk pittige emoties. Je laat je leiden door angst in plaats van door je dromen. Uit angst voor gevoelens van schaamte sla je bijvoorbeeld spannende uitdagingen af op je werk of doe je koeltjes tegen een leuke date, terwijl je eigenlijk verliefd bent. Zo krijg je jouw droomleven natuurlijk nooit.

En: het is onmogelijk om alleen vervelende emoties af te vlakken. Als je het niet aandurft om je gevoelens toe te laten en te onderzoeken, kun je ook niet opgaan in de fijne varianten en loop je dus automatisch veel moois mis.

Onderaan de streep komt het er dus op neer dat het wegdrukken van je emoties ervoor zorgt dat je continu dingen doet die je eigenlijk niet wil. Denk aan die nare copingmechanismen die je droomleven in de weg zitten. Aan niet buiten je comfortzone durven gaan (want gegarandeerd moeilijke feels) en dus ook niet kunnen groeien. Aan je keuzes baseren op angst en factoren buiten jezelf – zoals de mening van anderen – in plaats van je wijze interne kompas. Aan het afremmen van positieve emoties die je gelukkig maken.

Hoe zonde?!

Waarom stoppen we onze emoties dan weg?

Een belangrijke reden voor het wegstoppen van onze emoties is dat we opgroeien in een harde, prestatiegerichte maatschappij, waarin we het voelen en uiten van emoties vaak als een teken van zwakte bestempelen. We leren: ‘Doe maar gewoon normaal, dan doe je al gek genoeg’. Als kind horen we bijvoorbeeld regelmatig dat we ons aanstellen als we huilen: ‘Kus erop en klaar!’. En dat we niet hard mogen schreeuwen of gek mogen dansen als we blij zijn. We leren dat onze emoties er niet mogen zijn. Dat ze gek zijn. Dat wij gek zijn en er niet bij horen als we emoties tonen.

Daarbij leren we nauwelijks hoe je goed met intense gevoelens omgaat. We hebben dan ook weinig zelfvertrouwen op dit gebied en zijn vaak bang om in emoties te blijven hangen.

Als je weer even aan onze diepgewortelde overlevingsdrive denkt, is dit natuurlijk iets heel engs. Wanneer we continu down zouden zijn, is er geen motivatie om in beweging te komen, staat onze ontwikkeling stil, zijn we kwetsbaar, vinden we geen partner, krijgen we geen kinderen en sterven we uit. Extreem kort door de bocht natuurlijk, maar je snapt zo denk ik wel dat jezelf verliezen in emoties compleet tegen onze natuur ingaat.

3 tips om je emoties als kracht te gebruiken

Dat het wegdrukken van je emoties tot veel problemen leidt, is inmiddels denk ik wel duidelijk. Tijd voor tips om het anders aan te pakken! Maar voor ik die geef, wil ik het omdraaien: wat zijn nu precies de voordelen van je emoties toelaten, naast het voorkomen van al die negatieve gevolgen?

Zelfkennis- en vertrouwen, vrijheid en geluk.

Als je durft te voelen krijg je veel meer betrouwbare informatie binnen over wat jij wel en niet wil doen. Ook ben je dan vrij om naar deze gevoelens te luisteren en keuzes te maken die echt bij jou passen. Je bent namelijk minder bang voor de emoties die mogelijk gepaard gaan met die keuzes, zoals spanning of verdriet als anderen je gedrag afkeuren. Je hebt er vertrouwen in dat je alle emoties kan handelen die op je pad komen. Kortom: je laat je niet meer leiden door angst, maar door je diepste verlangens. Hallo daar droomleven!

Hier komen mijn tips.

1. Label je emoties niet als goed of slecht, maar zie ze als een informatiebron

Als je je emoties kan zien zoals de natuur ze bedoelt (een betrouwbaar navigatiesysteem) in plaats van wat de wereld je aanleerde (een obstakel waar je je voor moet schamen), worden ze ineens interessant in plaats van eng. Je labelt je emoties dan niet langer als goed of slecht, maar ziet ze simpelweg als een bron van informatie. Automatisch ontstaat er dan nieuwsgierigheid naar wat ze je te vertellen hebben en wordt het toelaten en onderzoeken aantrekkelijker. Zo ga je zelf ervaren hoe goed je emoties je kunnen helpen om goede keuzes te maken en ga je ze steeds meer waarderen.

2. Maak het onderzoeken van je emoties veilig

Om je emoties toe te laten, te onderzoeken en te ervaren hoe ze je kunnen helpen moet dit wel veilig zijn. Je moet erop vertrouwen dat ze je niet schaden. Dat je niet blijft hangen. Hiervoor zijn twee dingen belangrijk:

  • Het eerste is beseffen dat jij niet jouw emoties bent. Emoties zijn sensaties in je lichaam die komen en ook weer gaan. Zodra je ze opmerkt kan je zelf kiezen hoe je ze interpreteert en of je erin mee wil gaan. Als je verdrietig bent, betekent dit dus niet dat jij een verdrietig persoon bent. Het betekent simpelweg dat je je even zo voelt. Deze kijk maakt het een stuk makkelijker om emoties toe te laten, omdat ze je zelfbeeld zo niet beschadigen.
  • Het tweede is weten hoe jij reageert op vooral lastige emoties en wat jou in die situaties kan helpen om je weer fijn te voelen. Welke emoties vind jij pittig? En welke gezonde copingmechanismen kunnen jou helpen om uit deze emoties te stappen? Denk aan het bellen van een vriendin of aan het pakken van een warme kruik of kop thee. Begrijp me niet verkeerd, ik wil hier niet mee zeggen dat je je emoties met deze ‘gezonde’ oplossingen moet wegdrukken. Ik wil wel zeggen dat het fijn is om te weten hoe je jezelf uit je emoties kan halen, zodra je ze hebt gevoeld en de boodschap hebt begrepen. Dit geeft je de nodige garantie dat het je lukt om jezelf te ‘redden’ van heftige gevoelens als dit nodig is. Zo wordt het veiliger om ze toe te laten.

3. Leer je emoties beter kennen

Als je je emoties positiever bekijkt en ze durft toe te laten, is het ook nog belangrijk om te begrijpen wat ze je komen vertellen. Pas dan kun je ze ook daadwerkelijk gebruiken om je te helpen bij het maken van keuzes die jou gelukkig maken. Pas dan kun je ze inzetten als kracht. Hiervoor is het goed om je eens te verdiepen in verschillende typen emoties, wat bij jou de kenmerken zijn en wat ze betekenen.

Ik kocht onlangs dit boek , waarin schrijfster Vera Helleman 350 (!) verschillende emoties onderscheidt en uitlegt. Haar tekst over de emotie ‘verdriet’ hielp mij laatst enorm toen ik een nare woordenwisseling had met een vriend. Het hielp me herkennen dat ik verdriet voelde, waar het vandaan kwam en wat de boodschap was. Zo kon ik het beter toelaten en daarna ook weer loslaten. Ze schreef:

“Verdriet is energetisch een intense, maar in aard toch heel zachte bijna teder bewegende stroom. De energie van verdriet is troostend en helend, als een liefdevol losweken van wat niet meer bij je kan zijn. Zelfs als het verdriet groot is en de fysieke reactie heftig; ook dan is de energie zacht en zuiverend.

Verdriet, of het nu onderhuids huilen is of uitbarstend in tranen, wil jou helpen los te laten en met dat loslaten je energetische systeem te zuiveren. Dat wat je vasthoudt zorgt er namelijk voor dat je niet goed doorstroomt en daardoor niet vrijuit stroomt in wat je doet. Verdriet nodigt je dus uit tot onthechting: onthechting van mensen, van dingen of van ideeën over wie, waar, wanneer en hoe iets zou moeten gaan. Of je nu juist graag wil loslaten of liever wil vasthouden: jouw onderbewuste geeft met de emotie verdriet duidelijk aan dat het voor jou beter zou zijn om los te laten.”

Ik moet toegeven dat ik niet zoveel heb met termen als ‘energetisch systeem’. Dat is mij iets te abstract. Toch komt de inhoud van haar boodschap wel overeen met wat ik soms voel, kan ik me ermee identificeren en kan het me dus ook helpen om deze emotie bij mezelf te herkennen en te weten wat ik ermee moet doen. Herken jij het ook?

Ik wil deze blog graag afsluiten met een mooi plaatje over het labelen van emoties dat ik laatst op Instagram tegenkwam. Het maakt mooi duidelijk dat je zelf bepaalt hoe je naar je emoties kijkt en hoe belangrijk die kijk is. Als je de labels hardop leest, merk je meteen hoe anders ze voelen. It’s all about mindset!

Veel liefs, Suzie

5 1 stem
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

Dit vind je vast ook leuk:

informatie en inspiratie
betreffende voeding

informatie en inspiratie
betreffende mindset

informatie en inspiratie
betreffende training

onze podcast serie

informatie en inspiratie
betreffende voeding

informatie en inspiratie
betreffende mindset

informatie en inspiratie
betreffende training

onze podcast serie

0
Zou graag je gedachten willen weten, s.v.p. laat een reactie achter.x
()
x