fbpx

Geluk vinden: 5 tips van een gedragspsycholoog

Waarschijnlijk heb je me al eens horen zeggen dat ik bezig ben met het opzetten van mijn eigen bedrijf: STORY OWNERS. In eerste instantie zou het een duurzaam kledingmerk worden. Dat wordt het nog steeds, maar ik denk er inmiddels aan om het breder te trekken.

Hoe, weet ik nog niet precies, maar mijn missie is kraakhelder: ik wil mensen inspireren om geluk in zichzelf te zoeken, in plaats van buiten zichzelf. Als ik dit deel met mensen om me heen is er vaak onbegrip over de link met kleding. Maar eigenlijk is het verband simpel. Aan de lopende band kleding (en andere spullen) kopen die je niet nodig hebt, is een vorm van geluk buiten jezelf zoeken. We doen dit, omdat we bijvoorbeeld denken dat anderen ons leuker vinden als we er hip bijlopen. Ook krijgen we direct een lekker gevoel van shoppen, want: onze hersenen vinden nieuwe prikkels fijn en het leidt ons af van ongemakkelijke gevoelens zoals leegte, verveling en verdriet. Helaas werkt dit maar tijdelijk en kom je dus in een vicieuze cirkel terecht. Je moet blijven kopen omdat het je maar niet lukt om het lekkere, zelfzekere gevoel vast te houden. Voor kleding kiezen die eerlijk gemaakt is (wist je dat vrouwen in fabrieken soms luiers dragen omdat ze in rap tempo moeten produceren en niet naar de wc mogen?) en alleen als je het echt nodig hebt, kan daarentegen juist een betekenisvol gevoel geven. En ik verklap vast: betekenis is heel belangrijk voor je geluk.

In deze blog geef ik je 5 tips voor een gelukkig leven.

1. Zorg voor betekenis

Deze TEDTalk van drs. Emily Esfahani Smith over wat ons mensen nu echt gelukkig maakt is een van de meest inspirerende praatjes die ik ooit heb gezien. Emily stelt de term ‘geluk’ ter discussie en zegt dat we eigenlijk verlangen naar betekenis: ‘Living a meaningfull life is all bout connecting and contributing to something bigger than you are’. Dit is waar we volgens Emily allemaal zo wanhopig naar zoeken. Hoewel dit natuurlijk een definitiekwestie is – wat versta je precies onder geluk en betekenis? – kan ik me helemaal vinden in haar 4 pijlers voor een fijn leven, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek: purpose, belonging, storytelling en transcendence. In een van mijn volgende blogs ga ik dieper in op deze pijlers. Kun je niet wachten? Check dan vooral de TEDTalk. Hij duurt maar 12.18 minuten.

2. Laat jezelf ook ongelukkig zijn

Een andere grote inspiratiebron voor mij op het gebied van geluk is de bekende psychiater Dirk de Wachter. Zijn credo ‘Laat ons af en toe ook ongelukkig zijn’ slaat wat mij betreft de spijker op zijn kop. Net als Dirk geloof ik namelijk heilig dat het streven naar geluk en de verwachting dat we dit buiten onszelf kunnen vinden – bijvoorbeeld in spullen of mooie reizen – ons juist ongelukkig maakt. Dit geeft ons het gevoel dat we altijd meer en beter nodig hebben en dat we nooit even ongelukkig mogen zijn. The pressure is real! En juist als we ongelukkig zijn hebben we hulp van anderen nodig en ontstaat connectie, verbinding: hetgeen waar we uiteindelijk het meest gelukkig van worden (zie je de overeenkomsten met de pijlers van Emily?). Tot slot kun je veel gelukkiger worden van fijne momenten in je leven als je ook de keerzijde kent. Als de zon elke dag zou schijnen in Nederland zou je waarschijnlijk niet zo gelukkig worden van die eerste mooie lentedagen, toch? Als je moeite hebt met jezelf toestaan om ongelukkig te zijn kan het je misschien helpen om ook eens deze blog van mij over omgaan met (moeilijke) emoties te lezen.

3. Verleg je focus met dankbaarheid en trots

Zoals Dirk ook zegt: we focussen vaak op verbeteren, groeien, presteren. Vraag je maar eens af waar jij meestal met je hoofd zit? Richt je je aandacht op waar je op dat moment bent en wat je doet? Of ben je bezig met doelen in de toekomst? Waarschijnlijk dat laatste. We denken namelijk dat het bereiken van die doelen ons gelukkig gaan maken: als we die fantastische baan binnenslepen, een fijne relatie hebben met onze droomprins(ses) of die hippe jurk scoren, dan hebben we het ein-de-lijk voor elkaar. De realiteit is dat we vaak maar kort stilstaan als we zo’n doel bereiken. Meestal ontdekken we snel dat we nog steeds niet helemaal gelukkig zijn en zoeken we weer een nieuw doel. Zo zonde, want zo gaat het leven aan je voorbij. Je beleeft maar een paar geluksmomenten, terwijl je je veel vaker geluk kunt vinden in de kleine alledaagse dingen. In alles wat al is en wat je al bent. Alles wat je nodig hebt voor geluk is er al. Het enige wat je hoeft te doen, is zorgen dat je er aandacht voor hebt.

Die aandacht kun je trainen, bijvoorbeeld door elke ochtend of avond drie dingen op te schrijven waar je dankbaar voor bent en drie dingen waar je trots op bent. Klinkt simpel, maar het is zó effectief. Als je dit een tijdje volhoudt, merk je dat je kleine dingen meer gaat waarderen en je vaker gelukkig voelt in het nu.

Dat we allemaal zo focussen op prestatie is trouwens logisch. Ons hele maatschappelijke systeem draait op groei. Al op de basisschool ben je bezig met steeds een niveau hoger klimmen en krijg je cijfers voor je prestaties. Daarbij zijn wij mensen doelgerichte wezens en zijn onze hersenen geprogrammeerd om ons te helpen ontwikkelen (zodat we als ras overleven) en niet om ons gelukkig te maken. Het kost dan ook moeite én moed om jezelf los te weken van dit systeem. Om er een gewoonte van te maken om te focussen op het hier en nu. Op wat je al goed doet. Wie weet kan ons e-book je daarbij helpen?

4. Pak de regie waar het kan

Wij mensen zijn geneigd om de verantwoordelijkheid voor wat er in ons leven gebeurt en dus ook voor ons geluk, buiten onszelf te leggen. Denk weer aan ons geluksgevoel af laten hangen van of we grootse doelen bereiken, maar ook aan hoe we vaak in de slachtofferrol schieten als we ongelukkig zijn. Dan ligt het vaak aan omstandigheden en niet aan onszelf; we hebben nu eenmaal niet de goede studie gedaan om te doen wat we graag willen of we zijn nu eenmaal niet rijk genoeg om ons droomhuis te kopen. Dit is enerzijds fijn, want zo beschermen we ons zelfbeeld (‘ik doe niks verkeerd’).  Anderzijds houdt het ons gevangen: als we denken dat we weinig invloed hebben op onze levensloop kunnen we zelf ook niks veranderen. Durf dus in de spiegel te kijken en je af te vragen wat jou nu ongelukkig maakt en op welke manier jij daar zelf wel wat aan kunt veranderen. Neem je verantwoordelijkheid. Pak de regie waar het kan: over jouw eigen mindset en acties. Over hoe jij reageert op situaties.

Ik geef toe: dit is even heel confronterend. Maar ik beloof dat het je ook veel rust en zelfvertrouwen gaat brengen. Als je verantwoordelijkheid pakt voor waar jij geluk in zoekt en vindt, ben je namelijk veel minder afhankelijk van omgevingsfactoren die je niet kunt controleren. Ook als je jarenlang keihard studeert om die ene geweldige baan te krijgen, kan de manager iets anders zoeken en besluiten om je niet aan te nemen. Ook als je de mooiste kleren draagt kun je afgewezen woorden door je love interest. Zulke ervaringen zijn veel minder verwoestend als je jouw geluk uit jezelf kunt halen. Uit dat jij je best deed voor die baan en dat jij jezelf mooi vindt, zelfs in een vuilniszak. Geinig extra weetje: als anderen ongelukkig zijn vinden we meestal wel dat dit hun eigen schuld is. Dan zijn ze gewoon niet slim genoeg zijn of ontbreekt het aan doorzettingsvermogen. De self-serving bias noemen we dit in de psychologie.

5. Own je story!

Ik noemde mijn merk STORY OWNERS, nadat ik deze fascinerende documentaire keek van wetenschapper Brené Brown. Ze legt uit waarom het ownen van je story cruciaal is voor geluk. Hiermee doelt ze op uitzoeken wie je bent: wat je (niet) fijn vindt, wat je (niet) goed kan, hoe je reageert op mensen en situaties, enzovoorts. Ze doelt ook op begrip en acceptatie vinden voor waarom je zo bent geworden: uitzoeken welke ervaringen jou jou maakten en hier betekenis aan geven. Tot slot draait het ownen van je story om groeien vanuit die acceptatie. Weten dat jij en je leven al goed genoeg zijn, voor jezelf gaan staan én de regie durven pakken om het nog net iets leuker te maken. Het vervolg van je story herschrijven, als je dat wil.

Mijn concrete tip hier? Leer jezelf goed kennen:

  • Houd eens een paar dagen bij wat verschillende omgevingen, mensen en situaties met je doen. Als je dit weet kun je bewuster gaan kiezen voor wat je fijn vindt en zo je droomleven creëren.
  • Breng ook belangrijke levensgebeurtenissen in kaart: ervaringen die veel indruk op je maakten. Zo krijg je meer zicht op waar je gedragspatronen vandaan komen. Geef deze ervaringen ook een betekenis. Vaak vinden we stiekem dat we vroeger dingen fout deden en veroordelen we onszelf hier nog steeds om. Dit maakt je onzeker omdat je jezelf niet volledig accepteert en stuurt zo ook je gedrag. Als je nare ervaringen uit het verleden een mooie betekenis kan geven (‘Ik heb gedaan wat ik kon om mijn vorige relatie te laten slagen en als het niet was stukgelopen had ik nooit op deze mooie plek gewoond’) kun je ze accepteren en loslaten. Doe dit het liefste samen met een psycholoog of coach. Het kan namelijk best ingewikkeld en ook heftig zijn.

Viel het jou ook op dat deze tips stuk voor stuk gaan over hoe jij naar jezelf, naar anderen en naar situaties kijkt? En dat ze niks te maken hebben van je omgeving? Ik wil graag afsluiten met een mooie quote van Yung Pueblo hierover (zijn boek ‘Inward’ is een aanrader): ‘Happiness is not fulfilling every pleasure or getting every outcome you desire. Happiness is being able to enjoy life with a peacful mind that is not constantly craving for more. It is the inner peace that comes with embracing change.’

4.5 4 stemmen
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

Dit vind je vast ook leuk:

informatie en inspiratie
betreffende voeding

informatie en inspiratie
betreffende mindset

informatie en inspiratie
betreffende training

onze podcast serie

informatie en inspiratie
betreffende voeding

informatie en inspiratie
betreffende mindset

informatie en inspiratie
betreffende training

onze podcast serie

0
Zou graag je gedachten willen weten, s.v.p. laat een reactie achter.x
()
x